Een sterke samenleving vraagt om meer dan goede bedoelingen

Wij geloven in de kracht van mensen die naar elkaar omzien. In kerken die hun deuren openen voor vluchtelingen. In mensen die zich organiseren tegen onrecht. In bewegingen die opkomen voor de aarde en voor een eerlijkere verdeling van rijkdom.

Maar we geloven ook in systeemkritiek. Want hoe mooi al die maatschappelijke betrokkenheid ook is: ze mag nooit een vervanging worden voor de verantwoordelijkheid van de overheid.

Dat is een rode draad in hoe De Linkse Kerk zich de afgelopen tijd heeft uitgesproken.

Toen minister Sterk kerken opriep om te helpen bij het oplossen van het zorginfarct, zeiden we: ja, natuurlijk mogen kerken betrokken zijn. Maar kerken hoeven niet op te lossen wat de overheid jarenlang heeft uitgekleed.

Bij Actie Onderdak, waarbij kerken vluchtelingen opvangen, zeiden we iets vergelijkbaars: prachtig dat mensen hun deuren openen voor mensen die een veilig thuis zoeken. Maar het mag niet betekenen dat de overheid ondertussen blijft nalaten om voldoende te investeren in de IND en het COA.

En nu sluiten we ons aan bij een oproep om het maatschappelijk middenveld te versterken.

Want wie de kracht van de samenleving belangrijk vindt, moet daar ook ruimte voor maken.

Maatschappelijke organisaties, burgerinitiatieven, kerken en sociale bewegingen spelen een onmisbare rol in onze democratie. Ze signaleren onrecht, organiseren solidariteit, houden de overheid kritisch en brengen mensen samen. Ze geven een stem aan mensen die anders niet gehoord worden.

Maar juist die ruimte staat onder druk. Door een vijandiger politiek klimaat, krimpende financiering en toenemende regeldruk wordt het voor maatschappelijke organisaties steeds moeilijker om hun werk te doen.

En dat is niet alleen een probleem voor die organisaties. Het raakt aan de samenleving die we met elkaar willen vormgeven.

Omzien naar elkaar, de aarde beschermen en rijkdom eerlijker verdelen: dat doe je samen.

Daarvoor zijn kerken, maatschappelijke organisaties en betrokken burgers nodig. Mensen die zich uitspreken, zich organiseren en verandering in beweging brengen. Dat noemen we graag de zachte krachten. Maar vergis je niet: ze kunnen behoorlijk krachtig zijn.

Een sterke democratie bestaat niet alleen uit verkiezingen en politieke besluitvorming. Ze leeft ook buiten het Binnenhof. Op straat, in buurthuizen, in kerken en bij maatschappelijke organisaties die de macht kritisch volgen.

Daarom steunen we de oproep aan minister Heerma en de Tweede Kamer om het maatschappelijk middenveld serieus te nemen, structureel bij beleid te betrekken en te investeren in organisaties die onze democratische rechtsstaat versterken.

Want maatschappelijke betrokkenheid is geen goedkope oplossing voor overheidsfalen. Het is een onmisbare kracht in een samenleving die rechtvaardiger wil worden.